Təranə Paşayeva: “Baş verən hadisə cəmiyyət üçün xəbərdarlıq siqnalı kimi dəyərləndirilməlidir”
![Təranə Paşayeva: “Baş verən hadisə cəmiyyət üçün xəbərdarlıq siqnalı kimi dəyərləndirilməlidir”](https://lobbi.az/file/pic/xeber/2022-12/1669975976_uy8.jpg )
02 Dekabr 2022, 14:12
02 Dekabr
2022
14:12
390
Cəmiyyət olaraq son günlərdə yeniyetmə və gənclər arasında baş verən münaqişələr, o cümlədən bu xoşagəlməz hadisələrin nəticələri hər birimizi narahat etməyə bilməz. Xüsusilə bir neçə gün öncə idman yarışlarından birində 20 yaşlı gənc və 16 yaşlı yeniyetmə arasında baş verən hadisədən hər birimiz xəbərdarıq. Kiçik bir mövzuda söz davası ilə başlayan münaqişə daha da böyüyərək sonda 16 yaşlı yeniyetmənin bıçaqlanması və qətli ilə nəticələndi. Bu hadisə ictimaiyyət arasında böyük ajiotaj yaratdı və hər birimizin üzüntüsünə səbəb oldu. Bununla yanaşı ötən gün Gəncə şəhərində iki ali təhsil müəssisəsinin tələbələri arasında oyun zamanı baş verən kütləvi dava da sosial şəbəkələr və media orqanlarında sürətli şəkildə yayılmağa başladı. Doğrudur, bu hadisədə ölüm və ya ciddi xəsarət olmasa da, baş verən bucür hadisələr əslində xəbərdarlıq siqnalı oldu.
Bir psixoloq kimi qeyd etməliyəm ki, yeniyetmə və gənclik dövrü digər yaş dövrləri ilə müqayisədə daha mürəkkəb və diqqət edilməli məqamdır. Digər tərəfdən bu dövrlərdə insan psixologiyasında ciddi dəyişikliklər müşahidə olunur, hətta psixi xəstəliklər belə ortaya çıxır. Keçid dövründə həmin şəxslərdə davranışlar gözlənilmədən dəyişə bilir, hər zaman sakit olan insanlarda aqressiv, depressiv hallar ortaya çıxır, başqa sözlə həmin şəxslərdə tamamilə dəyişkənliklər müşahidə edilir. Davranışların gözlənilməz istiqamətdə dəyişməsi, aqressivliyin həddən artıq artması, dərs müvəffəqiyyətinin çox düşməsi, zərərli vərdişlərə meyilliyin yaranması yeniyetmələrin ailələri, mühiti xəbərdarlıq siqnalı daşımaqdadır.
Simptomlar ağırlaşdıqda insanın düşüncələrindən biri də özünə zərər vermək, intihara meyilliyin yaranmasıdır. Təbii ki bu proses heç bir zaman anidən özünü göstərmir. Qarşısı zamanında alınmadıqda və lazımi müdaxilələr edilmədikdə, həmin şəxslər həm özünə, həm də ətrafdakılara zərər verə bilirlər.
Təəssüf ki, məktəbi bitirən, universitetdə və ya kollecdə təhsil alan tələbələr bir çox ailələr sərbəstlik, azadlıq verir və öz ayaqları üzərində dura biləcəklərinə arxayın olurlar. Əlbəttə ki, gənclərə sərbəstlik vermək təqdirəlayiqdir, lakin hər zaman sıx ailə və valideyn nəzarətində olan bir gəncin birbaşa həyata atılması onun sonunun yaxşı olacağına qarant vermir. Nəzərə alsaq ki, bugün ölkəmizdə daha çox ali təhsil müəssisələri Bakı şəhərində yerləşir və təhsil alan tələbə gənclərin böyük bir hissəsi region gəncləridir, onlar üçün adaptasiya daha da çətin olur. Bu da bəzi hallarda sonda heç kimə arzu etmədiyimiz hallarla nəticələ bilir.
Yenidən qayıtsaq bir neçə gün öncəki qətl hadisəsinə, öldürən gəncin atasının münasibətini diqqətlə analiz etsək, əslində hadisəyə qədər həmin gəncin mühitini təsəvvür etmək o qədər çətin. Əməkdar məşqçi fikirlərində övladını idmançı kimi formalaşdırsa da, onu cəmiyyətə tam hazırlamamağının, nəticədə ölən yeniyetmənin və öz ailəsinin çırağının sönməsinin acısını, peşmançılığını çəkdiyini görə bilərik.
Hadisə zamanı ən çox verilən sullardan biri də yeniyetməni öldürən gəncdə bıçaq olması məsələdi oldu. Çox təəssüf ki, bugün yeniyetmə və gənclərin heçdə az olmayan qismində "soyuq silah” kimi bildiyimiz vasitələr vardır və onlar bu alətləri üzərlərində gəzdirirlər.
Aparılan araşdırmalar zamanı onların əksəriyyəti bunu özlərini müdafiə etmək və ya öz güclərini göstərmək, qarşı tərəfi qorxutmaq məqsədilə gəzdirdiklərini bildirərək özlərinə haqq qazandırırlar. Amma nə deyilməsi və ya necə olmasından asılı olmayaraq, "soyuq silah”ın üzərində olması hər hansı baş verən münaqişənin sonunda xoşagəlməz hadisənin baş verməyəcəyini sübut etmir. Nəzərə almalıyıq ki, bu tip xoşagəlməz hadisələr hər birimizin başına gələ bilər və cəmiyyət olaraq narahatlığımızı ifadə etməliyik.
Təbii ki, bu cür mənfi hadisələrin qısa zamanda birbaşa qarşısını almaq qeyri-mümkündür. Lakin planlı və uzunmüddətli fəaliyyətlərlə müsbət nəticələrə nail olmaq olar. Bu fəaliyyətdə isə hər birimiz yaxındaş iştirak etməliyik. Bugün aidiyatı qurumlar müəyyən tədbirlər həyata keçirirlər, digər tərəfdən ictimai birliklər, bu sahədə fəaliyyət göstərən təşkilatlar və cəmiyyət olaraq hər birimiz bu məsələ fəal olmalı, öz dəstəyimizi göstərməliyik.
Təranə Paşayeva
"Loqos” Psixoloji və Nitq İnkişaf Mərkəzinin rəhbəri
"Psixoloji Xidmət və Tədqiqatlar Mərkəzi” İctimai Birliyinin sədri
Psixologiya üzrə fəlsəfə doktoru
Xəbər lenti
-
16:52“Əli Kərimli “siyasi poçtalyon” funksiyasını üzərinə götürərək mitinqi anons edir” - DEPUTAT SƏRT DANIŞDI
-
12:55“InvestAZ”dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz
-
10:27Şəhid və yaralıların olması barədə saxta xəbər yayanlar tutulub –DTX və MEDİA-dan BİRGƏ AÇIQLAMA
-
10:11“Yaşıl dünya naminə həmrəylik ili” çərçivəsində növbəti ağacəkmə aksiyası keçirilib
-
10:47Prezidentin o israrının ilginc səbəbi - görüş niyə təxirə salınmadı?
-
11:35Ermənisayağı “iqtisadi sıçrayış”
-
13:23ABŞ-Aİ-Ermənistan görüşü xüsusi məqsədlərə hesablanıb - Deputat
-
15:07Aİ, ABŞ və Ermənistanın təhlükəligörüşü - İrəvan üçün tələ...
-
10:37Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı Ramil Həsənin 1 illik HESABATI
-
17:20Dayanıqlı inkişafa töhfə verən ali təhsil ocağı
-
09:25Hikmət Hacıyev NATO-nun sabiq Baş katibi Rasmussenlə bağlı paylaşım edib
-
09:18"MİNGƏÇEVİR DÖVLƏT UNİVERSİTETİ MODERNLƏŞDİRMƏ YOLUNDA" KİTABI HAQQINDA XOŞ TƏSÜRATLAR
-
12:584 fəsil dəniz mövsümü olan şimal adası
-
15:20“Əlbət ki, məlum terror öncədən planlaşdırılıb...” – Elşən Musayev
-
17:04Beynəlxalq Daun Sindromu Günü ilə bağlı tədbir keçirilib
-
14:16Ramil Həsənin təşəbbüsü ilə növbəti dəfə “Novruz” yardım aksiyasına start verildi
-
13:132024-cü il üzrə böyük, orta və kiçik qrant müsabiqələrinin nəticələri
-
12:56“InvestAZ”dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz
-
10:46QHT-lərin maliyyə tələbi Agentliyin illik qrant büdcəsindən 4 dəfə çoxdur - MÜSAHİBƏ
-
16:17“YAŞAT” Fondu tərəfindən dəstək tədbirləri davam edir
-
10:59“Füzuli Könüllüləri” qrupuna qəbula start verilib
-
11:46Ermənistan Rusiya sərhədçilərini rəsmən qovur - Kremlin cəzası... SENSASİON DETALLAR
-
15:11İKT sahəsində qadın olmaq - FOTO/VİDEO
-
14:33Fransa “ilhaq”a “Zvartnos”dan başladı
-
13:52Risk etməyin, 50-50 içmisinizsə, *5050-yə zəng edin!
-
12:51“ASAN Məktub” sosial proqramı balacaların arzularını reallaşdırmağa davam edir
-
11:53“YAŞAT” Fondu tərəfindən dəstək tədbirləri davam edir
-
12:15Hərbi xidmətdən yayınmağı vəd verən şəxs həbs olunub
-
12:27“InvestAZ”dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz
-
17:18"Qərbin riyakar üzü" - Elşən Musayev faktlarla ifşa edir...
-
13:41Qərbin məqsədi İslamı gözdən salmaq və müsəlman dövlətlərə qarşı “səlib yürüşü” həyata keçirməkdir - RƏY
-
19:05Deputat Ramil Həsən Bağırbəyli kəndində seçiciləri ilə görüşüb
-
10:56Türkiyəli qonaqlar "ASAN xidmət"də
-
17:16Mingəçevirdə “Zəfərə aparan yol” adlı hərbi-vətənpərvərlik tədbiri keçirilib
-
16:40Mingəçevirdə “Yaşıl Dünya Naminə Həmrəylik ili” çərçivəsində tinglər əkilib
-
16:38“Yaşıl Dünya Naminə Həmrəyliyə gedən yol” mövzusunda Dəyirmi masa keçirilib: MİNGƏÇEVİRDƏ
-
10:37“Loqos” Psixoloji və Nitq Mərkəzi 10 yaşını qeyd edib – FOTOLAR
-
17:05Laçında əlverişsiz hava şəraitində azan Azərbaycan hərbçisi Ermənistandan Bakıya gətirilib
-
15:10“InvestAZ”dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz
-
18:01Deputat: Antalya Forumundan Ermənistanın regionda sülhün bərpasında ciddi məsuliyyət daşıdığına bir daha əmin olduq
16 Aprel 2024
09 Aprel 2024
07 Aprel 2024
06 Aprel 2024
03 Aprel 2024
30 Mart 2024
29 Mart 2024
28 Mart 2024
26 Mart 2024
25 Mart 2024
23 Mart 2024
19 Mart 2024
18 Mart 2024
15 Mart 2024
14 Mart 2024
13 Mart 2024
12 Mart 2024
11 Mart 2024
10 Mart 2024
09 Mart 2024
07 Mart 2024
06 Mart 2024
05 Mart 2024
04 Mart 2024
02 Mart 2024
Digər xəbərlər
-
SİYASƏT
“Əli Kərimli “siyasi poçtalyon” funksiyasını üzərinə götürərək mitinqi anons edir” - DEPUTAT SƏRT DANIŞDI
-
SİYASƏT
“InvestAZ”dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz
-
SİYASƏT
“Yaşıl dünya naminə həmrəylik ili” çərçivəsində növbəti ağacəkmə aksiyası keçirilib
-
SİYASƏT, GÜNDƏM
Prezidentin o israrının ilginc səbəbi - görüş niyə təxirə salınmadı?
-
SİYASƏT
Ermənisayağı “iqtisadi sıçrayış”
-
SİYASƏT
ABŞ-Aİ-Ermənistan görüşü xüsusi məqsədlərə hesablanıb - Deputat
-
SİYASƏT
Aİ, ABŞ və Ermənistanın təhlükəligörüşü - İrəvan üçün tələ...
-
SİYASƏT
Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı Ramil Həsənin 1 illik HESABATI
-
SİYASƏT
Dayanıqlı inkişafa töhfə verən ali təhsil ocağı